Britten vroeger en nu

 

Door: Klaas van der Wijk

 

Feitelijk zijn alle katten van oorsprong gewone huiskatten. Door de mensen en vooral door kattenfokkers zijn de verschillende rassen in de loop der tijden gecreëerd. Vroeger was de kat het enige middel om voedsel tegen de vraat van muizen en ratten te beschermen. Daarvoor werd de kat al bij de Egyptenaren  gehouden en vereerd. De Romeinen hebben de kat in heel Europa geïntroduceerd. Ook op schepen werden de katten voor dit doel gebruikt en via handelsroutes is de kat over de hele wereld verspreid. In verschillende werelddelen ontstonden verschillende kleuren bij de kat, verschillende haarlengtes en verschillende lichaamsvormen.We kennen de kortharige kat, de langharige kat, de siamees getekende kat, de slanke kat en de stevig gebouwde kat, de kleine kat en de heel grote kat.

Ook constateerden mensen, die in katten geïnteresseerd waren, verscheidene  afwijkingen van de normale verschijningsvorm. De Manx, de Scottisch Fold, de Rex en de Naaktkat zijn daar voorbeelden van.    

Toen men in de 19e eeuw in Engeland met tentoonstellingen van huisdieren begon, waren daar ook katten als onderdeel van die tentoonsellingen aanwezig. Men bracht zijn mooiste huiskat mee om hoge prijzen te kunnen winnen. Vaak waren dat geldprijzen, hetgeen nu ook nog op bepaalde Engelse shows gebruikelijk is. Toen al had men een voorkeur voor stevig gebouwde katten met stevige pootjes, een korte dichte vacht, een ronde kopvorm en kleine ronde oortjes. Vaak beantwoordden de black tabby’s het meest aan de smaak van de keurmeesters. In Engeland werden huiskatten toen al Britse katten genoemd. Het betekent niet meer en niet minder dan : Katten van Engelse (Britse) origine. Nieuwe rassen, die uit het buitenland kwamen werden en worden Foreign (niet Brits) genoemd.

Toen in 1871 de eerste tentoonstelling voor uitsluitend katten werd gehouden (Londen, Christal Palace), bestond het grootste deel van de tentoongestelde katten uit deze Britse Kortharen.

De initiatiefnemer van deze kattententoonstelling was de kunstschilder Harrison Weir en zijn enige doel was dat de kat een geliefd en gerespecteerd huisdier zou worden, dat heel goed en liefderijk zou worden verzorgd. Als voorzitter van de National Cat Club schiep Harrison Weir uit het niets rasstandaarden, waaraan de meest perfecte katten zoveel mogelijk moesten voldoen. Toen al schreef hij voor de Brit een standaard, die in grote lijnen nog steeds geldt! Om zoveel mogelijk aan die standaard te voldoen werden er al heel gauw Perzen in het Britse kortharen bestand ingefokt. Hoewel de toenmalige Perzische kat niet zo extreem van type was als de tegenwoordige Perzen, bracht ze toch iets belangrijks voor de Britse kortharen. De lichaamsbouw werd steviger, meer cobby, de pootjes werden wat korter en gespierder en de vacht werd dichter van structuur. Het is heel lang de gewoonte geweest bij Engelse Brittenfokkers om elke derde generatie een Pers in te fokken, omdat men vond dat lichaamsbouw en vachtkwaliteit achteruitging. Het is dan ook helemaal niet verwonderlijk dat er nogal eens een langhaartje werd (en wordt) geboren in een nestje van twee ouders die beide kortharig zijn! Gelukkig hebben deze langhaartjes nu een eigen standaard. Tegenwoordig wordt er nog maar heel sporadisch een dekking van een Pers voor een Brit gearrangeerd (en daarvoor moet vooraf toestemming aan de stamboekcommissie worden gevraagd). Het is ook niet meer nodig, omdat we voldoende fokmateriaal hebben.

 

Op het vasteland van Europa waren natuurlijk ook huiskatten en die werden Europees Korthaar genoemd .

In Frankrijk was binnen het huiskattenbestand één kat bijzonder geliefd nl. de effen grijze (blauwe) huiskat.  De kleur blauw is in het kattenbestand bijzonder en heel mooi in zowel een kortharige als een langharige vacht. Deze blauwe kat werd Chartreux (Karthuizer) genoemd.

Wat de tegenwoordige Karthuizer betreft is de afstamming niet helemaal duidelijk. Van oorsprong is het een blauwe huiskat, maar door gebrek aan fokmateriaal zijn er in de afgelopen jaren nogal eens blauwe Britten ingefokt. Alleen in Zuid Frankrijk en Italië treft men soms nog originele Chartreux aan.

Ook in Amerika werden mooie huiskatten zeer gewaardeerd. Ze werden gefokt onder de naam American Shorthair, maar in feite zijn het van oorsprong hele mooie huiskatten. Door de fokkers werden deze katten in de loop van de generaties van volledige stambomen voorzien. Maar er werden geen andere rassen ingefokt. Het werden echte raskatten.      

In Scandinavië werden al heel lang mooie huiskatten gefokt, die Europees Korthaar werden genoemd. Ze werden gefokt zonder inbreng van ander rassen (zoals de Pers). De afstamming werd genoteerd en de beste katten hebben in de loop van de generaties stambomen gekregen. Scandinavië had niet zoveel mogelijkheden om katten te importeren vanwege de strenge importregels. De te

 

importeren katten moesten maandenlang in quarantaine. Dat is niet alleen heel kostbaar, maar leidde er ook toe dat niet veel fokkers katten naar Scandinavie wilden exporteren! Geen enkele kattenliefhebber wil zijn met zorg gefokte kitten maandenlang in een quarantainekooi zien zitten! Daarom waren de Scandinaviërs erg blij met hun mooie ‘ras’ Europese Korthaar.

 

In de jaren zeventig van de vorige eeuw werden er veel Britse kortharen en American Shorthairs op het vaste land van Europa geïmporteerd. Al deze katten werden in de diverse stamboeken als Europees korthaar ingeschreven. Voor al deze katten gold slechts een standaard! De katten werden gekeurd naar de Engelse GCCF standaard voor Brits Korthaar.Het was dan ook geen wonder, dat Scandinavische katten, waar de Europese Kortharen van huiskattenoorsprong waren,  en de American Shorthairs (ook van huiskattenoorsprong) meestal niet aan die standaard voldeden. Vaak heb ik, als ik bijvoorbeeld de silvertabby’s  van Amerikaanse oorsprong keurde, geschreven: Lichaam te lang[niet cobby], pootjes te dun, staart te lang en te dun, kopje niet rond genoeg, oren te groot en te hoog geplaatst. Mooie ronde open oogvorm, prachtige groene oogkleur. Vacht zou korter en dichter ingeplant moeten zijn, prachtige heldere zilveren grondkleur, schitterende, duidelijke blotched tabbytekening  … .Enzovoort, enzovoort. Als je keurt is er maar een ding dat geldt en dat is de standaard! Daar moet je naar keuren en niet naar hetgeen er voorhanden is op dat moment. Je mag de standaard niet aanpassen aan de kat, die bij je op de keurtafel staat.

Het gevolg was natuurlijk, dat bij een best in show verkiezing de British Blue als beste Europees korthaar werd verkozen. Ook in Scandinavie had men grote problemen met deze regel. Daar moesten  ook de Europese kortharen van huiskattenoorsprong in dezelfde klasse concurreren met de Britse kortharen. En de zorgvuldig gefokte Europese Kortharen van huiskattenoorsprong verloren het altijd van de Britse kortharen.

Deze situatie duurde tot 1981. Toen gelukte het een groep standvastige Scandinavische fokkers om de situatie totaal te veranderen. Met toestemming van de Fife besloot men een scheiding te maken tussen Brits korthaar en Europees korthaar.Met ingang van 1 januari 1982 werd de naam Europees korthaar toegekend aan katten die GEEN Perzen in hun stamboom voerden terwijl de katten die wel Perzen in hun stamboom voerden voortaan Brits Korthaar werden genoemd.

Dit leidde aanvankelijk tot grote verwarringwant en passant werd er  een verschil gemaakt tussen Brits korthaar blauw, Chartreux en natuurlijk Europees korthaar blauw. Het gevolg was, dat dezelfde kat op de ene show als Brits Korthaar werd gedetermineerd en op de volgende als Chartreux of als Europees korthaar . Deze verwarring heeft enige tijd geduurd, maar nu heeft de zaak zich gestabiliseerd en is er duidelijkheid verschaft. Alle drie de blauwe katten hebben hun eigen standaard en in de goede katten van het juiste type is het onderscheid duidelijk geworden.

 

Inmiddels heeft de Algemene Ledenvergadering van de Fife in 1992 besloten de naam Brits Korthaar te wijzigen in: BRIT. De Nederlandse  onafhankelijke verenigingen hebben de naam Brits Korthaar echter gehandhaafd. Maar onze vereniging heet  Neocat Britten.